Ankara’daki Büyükelçilikten ya da İstanbul’daki Başkonsolosluktan elinizde bir kağıtla çıktınız. Kağıtta bir madde numarası var, açıklama neredeyse yok. Türkiye’de bir idari karara karşı dava açılabildiği için akla ilk gelen soru şu oluyor: Bu karara nereye, kaç gün içinde itiraz edeceğim?
Kısa cevap: ABD konsolosluğunun vize kararına karşı ne idari itiraz ne de dava yolu vardır. Bunun hukuki adı, konsolosluk kararlarının yargı denetimi dışında kalması ilkesidir (consular nonreviewability). Federal mahkemeler, konsolosluk memurunun vizeyi verme ya da reddetme kararını kural olarak incelemez. Yine de bazı kapılar açık kalır: mahkeme dışında yeni delil, muafiyet ve yeni başvuru; mahkemede ise gecikme, hukuka aykırı bir politika ve ABD vatandaşlarının belirli talepleri.
Bu yazıda ret mektubunuzdaki maddeyi nasıl okuyacağınızı, hangi retlerin muafiyetle aşılabildiğini, Ankara’daki bir dosyanın mahkemede nasıl sonuçlandığını ve dava düşünmeden önce cevaplamanız gereken dört soruyu bulacaksınız.
İçindekiler
Amerika Vize Reddine İtiraz Edilir mi?
Türk hukukunda bir idari işleme karşı, kural olarak tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK madde 7). Bazı Schengen ülkelerinin ret kararlarında da itiraz yolu ve süresi yazılıdır. ABD vize reddinde bunun karşılığı yoktur. Ret mektubu bir itiraz süresi göstermez, çünkü konsolosluk kararına karşı başvurulacak bir üst merci ya da mahkeme yolu öngörülmemiştir.
Bu kural yalnızca Department of State’in (ABD Dışişleri Bakanlığı) yurt dışındaki memurlarının kararları için geçerlidir. USCIS’in ABD içinde verdiği bir ret kararına karşı farklı yollar vardır; bunları USCIS ret kararı sonrası seçenekler rehberimizde anlattık. İlke bir kanundan değil, mahkeme kararlarından doğmuştur. Mahkemeler, memurun olguları ya da bir yönetmeliği yanlış değerlendirdiği iddia edilse bile ilkeyi uygular; Washington’daki bir federal mahkeme bunu 24 Ağustos 2026’da Sorbi v. Rubio kararında yineledi.
Mahkeme dışında açık kalan üç yol. Konsolosluğa ret gerekçesini aşacak yeni delil sunmak, kanunun izin verdiği durumlarda muafiyet (waiver) istemek veya yeni bir başvuru yapmak. Mahkemede ise soru, konsolosluğun doğru karar verip vermediği değil; karar verip vermediği, uyguladığı kuralın hukuka uygun olup olmadığı ve bir ABD vatandaşına geçerli bir gerekçe gösterilip gösterilmediğidir.
Ret Mektubunuzdaki Madde Numarası Her Şeyi Belirler
Her ret, Göçmenlik ve Vatandaşlık Kanunu’nun (Immigration and Nationality Act, INA) bir maddesine dayanır ve elinizdeki seçenekleri o madde belirler. CEAC her durumda “Refused” gösterdiği için ekrana bakarak hangi retle karşılaştığınızı anlayamazsınız; nedenini CEAC’ta Refused ne demek rehberimizde açıkladık. Türkiye’den yapılan başvurularda en sık karşılaşılan maddeler şunlardır:
| Madde | Ne anlama gelir? | Muafiyet ya da başka bir yol var mı? | Mahkeme bakabilir mi? |
|---|---|---|---|
| 214(b) | Memur, Türkiye’ye döneceğinize ya da vize kategorisinin şartlarını taşıdığınıza ikna olmadı. Turist ve öğrenci vizesinde en sık görülen ret. | Muafiyet yok. Koşullarınız değiştiğinde yeni başvuru ve yeni ücret. | Hayır. |
| 221(g) | Belge eksik ya da dosya idari işlemde (administrative processing). | İstenen belge verilince ya da işlem bitince aşılır. | Hükümetin tamamlaması gereken bir adım varsa işlemin bitirilmesi istenebilir; mahkemeler her dosyada aynı görüşte değil. |
| 212(a)(9)(B) | ABD’de izinsiz kalış nedeniyle 3 veya 10 yıllık giriş yasağı. Vizeyle girip süresini aşanlarda gündeme gelir. | ABD vatandaşı veya green card sahibi eşiniz ya da anne babanız ağır mağduriyete (extreme hardship) uğrayacaksa I-601 veya I-601A muafiyeti. | Kararın kendisi hayır. USCIS’in muafiyet başvurusundaki gecikmesi bazı durumlarda evet. |
| 212(a)(6)(C)(i) | Vize ya da başka bir göçmenlik menfaati için yanlış beyan veya sahte belge. Kalıcıdır. | Aynı ağır mağduriyet şartıyla I-601 muafiyeti. | Hayır. |
| 212(a)(3)(A)(ii) | Memurun, ABD’de yasa dışı bir faaliyette bulunacağınıza inanmak için makul sebebi olduğu ret. | Muafiyet yok. | Yalnızca dilekçe sahibi ABD vatandaşıysa sınırlı bir inceleme. |
| 212(a)(4) | Kamu yükü (public charge) riski. Aile göçmenlik vizelerinde sponsorun mali durumu belirleyicidir. | Yeni mali delil ya da daha güçlü bir sponsor. | Hayır. |
| 212(f) | Başkanlık bildirisiyle (proclamation) girişin askıya alınması. | Yalnızca bildirideki istisnalar ya da ulusal çıkar muafiyeti. | Bildirinin kendisi tartışılabilir; size uygulanma biçimi genellikle tartışılamaz. |
Department of State’in Visa Denials sayfasına göre 221(g) dışındaki retlerde yeniden başvuru yeni bir form ve yeni bir ücret gerektirir; muafiyetleri ise Department of Homeland Security (DHS) onaylar. 214(b) ve 212(a)(3)(A)(ii) için muafiyet bulunmadığını Foreign Affairs Manual’ın 9 FAM 305.3 ve 9 FAM 302.5 bölümleri de belirtir. 212(a)(9)(B) retlerinde muafiyetin nasıl işlediğini I-601A geçici muafiyet rehberimizde anlattık.
Bir not daha: Türkiye vatandaşları 75 ülkelik göçmen vizesi askısında da 10998 sayılı Başkanlık Bildirisi’nde de yer almıyor. Ancak Ankara’daki Büyükelçilik, İran’da yaşayanların göçmen vizesi işlemleri için de görevlendirilmiş durumda; bu nedenle Ankara’da 212(f) retleriyle karşılaşan aileler var. Ankara’daki mülakat gününü kardeş büromuzun Ankara göçmen vizesi mülakatı rehberi anlatıyor.
Mahkeme Hangi Durumlarda Devreye Girebilir?
En azından bazı mahkemelerde ilkenin dışında kalan üç tür talep vardır. Hiçbiri mahkemeden vize vermesini istemez.
Konsolosluk işlemi bitirmediyse
Mandamus davası (28 U.S.C. §1361) ve Administrative Procedure Act (APA, 5 U.S.C. §706(1)), mahkemeden bir kurumun yapmakla yükümlü olduğu ama makul olmayan şekilde geciktirdiği işlemi tamamlamasını emretmesini istemeye imkan verir. Birçok mahkeme, idari işlemde bekleyen bir dosyada henüz kesin bir karar olmadığı için ilkenin bu dosyaya uygulanmadığını kabul eder. D.C. Bölgesi Federal Temyiz Mahkemesi ise Karimova v. Abate (2024) kararında 221(g) retinin kendisini karar saydı. Bu ayrışmayı 221(g) idari işlem gecikmesi ve APA mı mandamus mu karar ağacı rehberlerimizde ele aldık.
Gecikme davası retle biterse: Ankara’daki Sorbi dosyası
Sorbi dosyasında bir ABD vatandaşı, İran vatandaşı eşinin IR-1 başvurusu Mayıs 2024’te Ankara’daki mülakattan sonra on dört ay idari işlemde bekleyince dava açtı. Dava sürerken, Mayıs 2026’da Büyükelçilik vizeyi 212(f) ve 10998 sayılı Başkanlık Bildirisi’ne dayanarak reddetti. Mahkeme, verilen kararın gecikme talebini konusuz bıraktığına ve rete yönelik yeni itirazların ilke nedeniyle incelenemeyeceğine karar verdi. Belirleyici nokta şuydu: Davacı bildirinin geçerliliğini değil, eşine nasıl uygulandığını tartışıyordu.
Çıkarılacak ders açık: Gecikme davası bir karar ister. Karar olumsuz gelirse dava orada biter ve sonraki adım artık mahkemede değil, ret gerekçesinde aranır.
Sorun genel bir politikaysa
Konsolosluk kararlarını yöneten kurallara ileriye dönük olarak itiraz edilebilir. D.C. Bölgesi Federal Temyiz Mahkemesi bunu Mayıs 2025’te Pietersen v. U.S. Department of State kararında açıkça kabul etti. New York’taki federal mahkeme de 21 Ağustos 2026’da aynı gerekçeyle CLINIC v. Rubio davasında 75 ülkelik göçmen vizesi askısını iptal etti. Politikanın kendisi mahkemeye taşınabildi; tek tek retlerin yeniden incelenmesi ise temyiz aşamasında tartışmalı hale geldi. Güncel durumu 75 ülke vize reddi rehberimizde takip ediyoruz.
Mahkemenin erişemediği alan ise bellidir: memurun delilleri yeniden tartması, iyi niyetle yapılmış bir hatanın düzeltilmesi ya da geçerli bir kuralın size uygulanma biçimi.
ABD Vatandaşı Eş Dava Açabilir mi? Muñoz ve Sonrası
Konsolosluk kararına giden tek anayasal yol, başvuru sahibinin değil bir ABD vatandaşının haklarından geçer. Bu yolun sınırlarını dört karar çizdi:
- 1972, Kleindienst v. Mandel: ABD vatandaşlarının anayasal bir hakkı söz konusuysa mahkeme yalnızca hükümetin ilk bakışta meşru ve iyi niyetli bir gerekçe (facially legitimate and bona fide reason) gösterip göstermediğine bakar.
- 2015, Kerry v. Din: İlgili kanun maddesini göstermek, kötü niyet kanıtlanmadıkça yeterli sayıldı.
- 2024, Department of State v. Muñoz: ABD Yüksek Mahkemesi 21 Haziran 2024’te, 6’ya karşı 3 oyla, bir vatandaşın yabancı eşinin ülkeye kabulünde temel bir özgürlük menfaati olmadığına karar verdi. Davada eş, El Salvador’daki konsoloslukta reddedilmişti.
- 2026, Sanchez Gonzalez v. U.S. Department of State: Dokuzuncu Daire 30 Nisan 2026’da, vatandaş eşin ifade özgürlüğüne (First Amendment) dayanan talebi üzerine sınırlı bir inceleme yaptı, ama hükümetin kısa açıklamasını yeterli buldu.
Uygulamada bu test, ret mektubunda kanun maddesinin gösterilmesiyle çoğu zaman karşılanır. Aşmak için kötü niyeti kanıtlamak gerekir; Dokuzuncu Daire’ye göre bu, memurun kararın dayanağına inanmadığını ya da yanlış olduğunu bildiği bilgiyi kullandığını göstermek demektir. İyi niyetli bir hata yetmez. Vatandaş eşin dosya açıkken neler yapabileceğini eş vizesi idari işlem rehberimizde anlattık.
Dava Düşünmeden Önce Dört Soru
Amerika vize reddi için dava açılabilir mi? Ret mektubunuz önünüzdeyken şu dört soruyu sırayla cevaplayın.
- Mektup hangi maddeyi gösteriyor? 221(g) ise ikinci soruya geçin. 214(b) ise dava ya da muafiyet yolu yoktur; koşullarınız değiştiğinde yeniden başvurun. 212(a) maddelerinden biriyse üçüncü soruya, 212(f) ya da genel bir politikaysa dördüncü soruya geçin.
- İstenen her şeyi verdiniz mi? Verdiyseniz ve dosya hala bekliyorsa bu bir gecikme meselesi olabilir. Eksik varsa önce onu tamamlayın; 221(g) bir yıllık süre işliyor olabilir.
- Bu madde için muafiyet var mı? Varsa yol genellikle I-601, I-601A ya da yeni delildir. 22 C.F.R. §42.81(e) uyarınca bir göçmen vizesi reddi, bir yıl içinde ret gerekçesini aşmaya yönelik delil sunarsanız yeniden değerlendirilir. Yoksa, 212(a)(3)(A)(ii) gibi, geriye yalnızca vatandaş dilekçe sahibi için kötü niyet kanıtı gerektiren sınırlı inceleme kalır.
- Ret genel bir politikadan mı kaynaklanıyor? Politikanın kendisine itiraz mümkün olabilir ve zaten açılmış bir dava bulunabilir. Size nasıl uygulandığını tartışmak ise genellikle mümkün değildir.
Cevaplarınız ikinci soruda bitiyorsa mesele zamandır. Üçüncü soruda bitiyorsa mesele delildir.
Hangi tür ret aldığınızdan emin değil misiniz?
Ret mektubunuzu, mülakat tarihinizi ve CEAC’ta bugün ne yazdığını bize iletin. Dosyanızın mahkemenin bakabileceği bir gecikme mi, yoksa bakamayacağı bir karar mı olduğunu söyleyelim.
Sık Sorulan Sorular
Amerika vize reddine itiraz süresi var mı?
Hayır, çünkü itiraz yolu yok. Göçmen vizesinde 221(g) aldıysanız eksikleri tamamlamak için bir yılınız vardır; 214(b) sonrasında ise koşullarınız değiştiğinde yeniden başvurabilirsiniz.
214(b) reddinden sonra ne zaman yeniden başvurabilirim?
Department of State resmi bir bekleme süresi öngörmüyor. Ancak aynı dosyayla başvurmak çoğu zaman aynı sonucu doğurur; yeni başvuru yeni bir DS-160 ve yeni ücret ister.
Green Card çekilişinde (DV) 221(g) aldım. Süre neden bu kadar önemli?
DV vizesi, kural olarak yalnızca seçildiğiniz mali yılın sonuna, yani 30 Eylül’e kadar verilebilir (8 U.S.C. §1154(a)(1)(I)(ii)(II)). Bu tarih geçince gecikme davası çoğu zaman anlamını yitirir, bu yüzden DV dosyasında beklemek risklidir.
ABD vatandaşı eşim vize reddi için dava açabilir mi?
Muñoz’dan sonra usul güvencesi (due process) temelinde açamaz. Dokuzuncu Daire’de ifade özgürlüğüne dayanan dar bir yol var, ama mahkeme yalnızca meşru bir gerekçe gösterilip gösterilmediğine bakar.
Yargı denetimi dışında kalma ilkesi 221(g) için de geçerli mi?
Dosya idari işlemdeyken bu, mahkemeden mahkemeye değişir. Konsolosluk kesin ret kararı verdiğinde ilke uygulanır.
Önce Mektubu Okuyun, Sonra Yolu Seçin
Konsolosluk kararlarının yargı denetimi dışında kalması ilkesi, memurun kararını korur. Bitmemiş bir işlemi, hukuka aykırı bir politikayı ya da dar sınırlar içinde, bir ABD vatandaşına hiçbir meşru gerekçe göstermeyen bir reddi korumaz. Ret mektubunuzdaki maddeyi okuyun, sıradaki adımın sizde mi yoksa hükümette mi olduğunu belirleyin ve her tarihi kaydedin. Hangi kapının hala açık olduğunu bu dosya gösterir.
Ret Mektubu mu Aldınız?
Her ret mahkemeye taşınamaz, ama takılıp kalmış bir dosya çoğu zaman taşınabilir. Mandamus davası, hükümetin makul olmayan gecikmesine karşı yasal bir çözüm yoludur; istenen her şeyi verdiğiniz halde idari işlemde bekleyen konsolosluk dosyaları da buna dahildir. Ücretsiz durum değerlendirmesi için bize ulaşın. İlk inceleme için ret mektubunuzu, mülakat tarihinizi ve CEAC ekran görüntüsünü hazır tutun.
Telefon: +1 (862) 799-2200
Hukuki Bilgilendirme: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her göçmenlik davası kendine özgü koşullara sahiptir. Durumunuza özel hukuki değerlendirme için deneyimli bir göçmenlik avukatına danışmanız önerilir. Bu makalede yer alan bilgiler yayın tarihindeki mevzuat ve uygulamalara göre hazırlanmıştır; sonraki değişiklikler içeriği etkileyebilir.
Kaynaklar
- Department of State v. Muñoz, 602 U.S. 899, No. 23-334, ABD Yüksek Mahkemesi, 21 Haziran 2024.
- Sanchez Gonzalez v. U.S. Department of State, No. 23-4205, ABD Dokuzuncu Daire Federal Temyiz Mahkemesi, 30 Nisan 2026.
- Kleindienst v. Mandel, 408 U.S. 753 (29 Haziran 1972) ve Kerry v. Din, 576 U.S. 86 (15 Haziran 2015), ABD Yüksek Mahkemesi, Justia.
- Sorbi v. Rubio, No. 25-cv-02353 (RC), Memorandum Opinion, ABD District of Columbia Bölge Mahkemesi, 24 Ağustos 2026.
- Pietersen v. U.S. Department of State, No. 24-5092, 138 F.4th 552, D.C. Bölgesi Federal Temyiz Mahkemesi, Mayıs 2025.
- CLINIC v. Rubio, No. 26-cv-00858 (S.D.N.Y.), dava sayfası ve 21 Ağustos 2026 tarihli karar, Center for Constitutional Rights.
- Visa Denials, U.S. Department of State, erişim tarihi 28 Ekim 2026.
- Adjudicating Immigrant Visa (IV) Applicants in Their Country of Residence, U.S. Department of State, 12 Aralık 2025.
- 22 C.F.R. §42.81, Procedure in Refusing Immigrant Visas, Electronic Code of Federal Regulations, erişim tarihi 28 Ekim 2026.
- 9 FAM 305.3 ve 9 FAM 302.5, Foreign Affairs Manual, U.S. Department of State, erişim tarihi 28 Ekim 2026.
- Proclamation 10998, Restricting and Limiting the Entry of Foreign Nationals To Protect the Security of the United States, GovInfo, 16 Aralık 2025.
- 8 U.S.C. §1154, Procedure for Granting Immigrant Status, Cornell Legal Information Institute.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Lexpera.