I-129 ve H-1B Dilekçe Gecikmeleri: Statü Boşluğu Oluşmadan Ne Yapılır?

İşvereniniz uzatma dilekçesini aylar önce verdi. Alındı bildirimi bir dosyada duruyor, I-94’ünüzün tarihi çoktan geçti. İlerleyen tek şey, 240. güne doğru işleyen sayaç.

Bir I-129 gecikmesi içeriden böyle görünür. Form I-129, işverenin sizi H-1B, L-1, O-1, E-2 ya da başka bir statüde tutmak için verdiği dilekçedir. USCIS karar vermedikçe işinizin geleceği askıda kalır ve bekleme süreleri giderek uzuyor. American Immigration Council’ın USCIS verilerine dayanan analizine göre bekleyen I-129 sayısı bir yılda yaklaşık 63.000’den 120.000’e çıktı. Oysa başvuru sayısı neredeyse aynı kaldı ve onay oranı %90’a yakın seyretti.

Bu rehber dilekçenin neyi belirlediğini, nerede takıldığını, 240 gün kuralının ve ücretli hızlandırılmış incelemenin (premium processing) gerçekte nasıl işlediğini anlatıyor. Bir H-1B dilekçe gecikmesi yaşıyorsanız mandamus davasının (writ of mandamus) ne zaman gündeme gelmesi gerektiğini de açıklıyor.

Form I-129: İşvereninizin İşaretlediği Kutu Neden Önemli?

Gecikme sırasında yaşananların büyük kısmı, USCIS dosyayı açmadan önce formun ikinci sayfasında belirlenir.

I-129 Hangi Statüler İçin Kullanılır?

USCIS’e göre işverenler bu formu H-1B, H-2A, H-2B, H-3, L-1, O-1, O-2, P, Q-1 ve R-1 çalışanları için kullanır. E-1, E-2, E-3, H-1B1 ve TN statülerinde kalış süresi uzatması ya da statü değişikliği de aynı formla istenir. Türkiye, ABD’nin E-2 yatırımcı vizesi anlaşması bulunan ülkeler arasında. Bu yüzden ABD’de şirket kuran Türk yatırımcılar ve çalışanları da uzatma için bu formla karşılaşır.

İşveren dilekçe sahibi (petitioner), çalışan ise lehtardır (beneficiary). Bu ayrım ileride önem kazanır. Ek belge taleplerine cevap veren ve hızlandırılmış inceleme için ödeme yapıp yapmayacağına karar veren taraf dilekçe sahibidir.

Formdaki Dayanak Kutusu: Uzatma mı, Transfer mi, Statü Değişikliği mi?

Formun 17 Ocak 2025 tarihli güncel sürümünde, 2. bölümde işveren altı dayanaktan birini ve talep ettiği işlemi işaretler. Talep edilen işlem, örneğin kalış süresinin uzatılması olabilir. Bekleme süresince sizi hangi kuralın koruyacağını bu ikisinin birleşimi belirler. Form İngilizce doldurulduğu için tabloda her kutunun İngilizce metnini de verdik.

Alındı Bildirimi ile Onay Bildirimi Arasındaki Fark

Alındı bildirimi (Form I-797C), USCIS’in dilekçeyi hangi tarihte aldığını gösterir. Dilekçenin zamanında verilip verilmediği de bu tarihle kanıtlanır. Onay bildirimi daha sonra gelir. Uzatma veya statü değişikliği kabul edildiyse yanında yeni bir I-94 bulunur. O zamana kadar işveren, USCIS’in işverenlere yönelik rehberinde anlatıldığı gibi alındı bildirimini çalışanın Form I-9’u ile birlikte saklar.

Alındı bildirimini ve en güncel I-94 kaydınızı kolay ulaşabileceğiniz bir yerde tutun. Bu rehberdeki sürelerin neredeyse hepsi bu iki belgeden birinden başlar.

I-129 Dilekçeleri Nerede Takılıyor?

2026’da üç durum öne çıkıyor. Dördüncü bir durum olan 39 ülke vatandaşlarına yönelik askı kararını ise bir federal mahkeme Haziran 2026’da iptal etti. Askı kaldırıldıktan sonra hala bekleyen dosyalar için ayrı bir rehberimiz var.

Ek Belge Talebine Cevap Verdikten Sonra

Ek belge talebi (RFE), işverenin güvendiği süreyi durdurur. Premium processing kullanılan dosyada, USCIS cevabı aldığında yeni bir süre başlar. Normal dosyada ise böyle bir süre yoktur ve dosya cevaptan sonra aylarca hareketsiz kalabilir. Teslim kanıtını saklayın. Gecikme bundan sonra cevap tarihinden itibaren ölçülür.

İşten Çıkarma Yapan İşverenlere Daha Sıkı İnceleme

18 Eylül 2026’da imzalanan 14431 sayılı Başkanlık Kararnamesi (Executive Order), DHS’ye, Çalışma Bakanlığı’na (DOL) ve Dışişleri Bakanlığı’na (DOS) yeni bir inceleme görevi veriyor. Kurumlar, H-1B işvereninin son bir yılda benzer pozisyonlardaki ABD’li çalışanları işten çıkarıp çıkarmadığını ya da bunu planlayıp planlamadığını dikkate alacak. Kararname, işten çıkarmanın işvereni tek başına engellediğini söylemiyor. Ancak yakın zamanda küçülmeye gitmiş şirketlerin dilekçeleri daha fazla soruyla karşılaşabilir ve daha uzun sürebilir.

Kotadan Seçilenlerin Statü Değişikliği 1 Ekim’den Sonra da Bekliyorsa

2027 mali yılı H-1B kotasından (cap) seçilen bazı öğrencilerin dilekçesi 1 Ekim 2026’ya kadar sonuçlanmayabilir. H-1B modernizasyon kuralına göre şartları taşıyan F-1 öğrencileri, dilekçe beklerken statülerini ve OPT çalışma izinlerini korur. Cap-gap uzatması denen bu koruma, mali yılın 1 Nisan’ına kadar sürer. 2027 mali yılı için bu tarih 1 Nisan 2027.

Planı kurmanız gereken tarih 1 Ekim değil, 1 Nisan.

240 Gün Kuralı: Çalışma İzniniz Gerçekte Ne Zaman Biter?

Bekleyen bir uzatmada en önemli süre budur. Üstelik koruduğu alan, pek çok çalışanın sandığından dardır.

Zamanında Başvuru Ne Demek?

8 CFR 274a.12(b)(20) hükmüne göre H-1B, L-1, O-1, TN, E ve bazı başka statülerdeki çalışan, uzatma zamanında verildiyse aynı işveren için çalışmaya devam edebilir. Bu hak, I-94’ün bitiminden itibaren en fazla 240 gün sürer. “Zamanında” ifadesi, USCIS’in dilekçeyi I-94’teki tarihten önce teslim almış olmasını anlatır. Somut bir örnek verelim: I-94’ü mart sonunda biten bir çalışan için 240. gün kasım ayının sonlarına denk gelir.

240. Günde Ne Değişir?

Koruma, 240. gün dolduğunda ya da ret kararı tebliğ edildiğinde sona erer. Hangisi önce gelirse o geçerlidir. 240. gün geldiğinde dilekçe hala bekliyor olsa ve dosyada hiçbir sorun olmasa bile çalışmayı bırakmanız gerekir.

Bu tarihten sonra ABD’de kalıp kalamayacağınız ise çalışma hakkından ayrı bir sorudur ve dosyanın ayrıntılarına bağlıdır. İki konuyu da tarih gelmeden netleştirin.

İşveren Değiştirenler Neden Başka Bir Takvime Tabi?

Yeni bir işverene geçen H-1B çalışanı 240 gün kuralına değil, taşınabilirlik kuralına (portability) dayanır. DHS’nin 2016’da yürürlüğe koyduğu kurallara göre yeni işveren, mevcut kalış süresi bitmeden ciddi bir dayanağı olan (non-frivolous) bir dilekçe verdiği anda çalışan yeni işine başlayabilir. Bunun için izinsiz çalışmamış olması gerekir. Çalışma hakkı USCIS karar verene kadar sürer.

I-94 tarihinizden itibaren 240 günü bugün sayın. 240. gün yayımlanan işlem süresinden önce geliyorsa, gecikme artık bir statü sorunudur.

H-1B Premium Processing: Süre Doldu, Karar Çıkmadı

Bir I-129 takıldığında işverenin ilk düşündüğü yol genellikle premium processing olur. Bu hizmetin bedeli, I-129 statülerinin çoğu için 2.965 dolardır. Yönetmeliğe göre USCIS bu durumda 15 iş günü içinde işlem yapmak zorundadır. Fiyattan daha önemli üç ayrıntı var.

Birincisi, bu hizmeti yalnızca dilekçe sahibi Form I-907 ile isteyebilir. Çalışan kendi dosyasını hızlandıramaz.

İkincisi, “işlem yapmak” ile “karar vermek” aynı şey değildir. Ek belge talebi de süreyi karşılar. Yeni süre ancak cevap USCIS’e ulaştığında başlar.

Üçüncüsü, USCIS süreyi kaçırırsa ücreti iade eder ve dosyayı incelemeye devam eder. Bunun için yeni bir süre öngörülmemiştir. İade edilen ücret, 240 günlük süreye tek bir gün bile eklemez. Hızlandırma düşünülüyorsa, ek belge talebine hala cevap verilebilecek bir zamanda istenmelidir. Genel işleyişi I-140 gecikmesinde premium processing rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Statü Boşluğu Riski ve Beklerken Yapabilecekleriniz

Statü boşluğu, ABD’de kalmanızın ya da çalışmanızın yasal dayanağı USCIS karar vermeden sona erdiğinde oluşur. Bekleyen bir I-129’da bu genellikle üç şekilde yaşanır: 240. gün gelir, iş sona erer ya da USCIS dilekçeyi I-94’ün süresi dolduktan sonra reddeder. Üçüne de önceden hazırlanmak işi kolaylaştırır.

60 Günlük Ek Sürenin Kaldırılması Önerisi

Bugün H-1B, L-1, O-1, E ve TN çalışanları ile aileleri, iş sona erdiğinde genellikle 60 güne kadar statüde sayılabiliyor. Bu ek süre (grace period), yeni bir işveren bulmak ya da başka bir statüye geçmek için zaman tanıyor. DHS 11 Eylül 2026’da bu ek süreyi tamamen kaldırmayı önerdi. Öneri kabul edilirse çalışan, statüsünün dayandığı iş biter bitmez ülkeden ayrılmak zorunda kalacak. Kalmak için başka bir hukuki dayanağı olanlar bunun dışında tutuluyor. Forbes, bu süreyi yeni bir sponsor bulmak için kullanan işten çıkarılmış çalışanların hikayelerine yer verdi.

Öneri henüz yürürlükte değil ve görüş bildirme süresi 10 Kasım 2026’da doluyor. Kural bu haliyle kesinleşirse, uzatması zaten bekleyen bir çalışanın işten çıkarıldıktan sonra dosyasını başka bir işverene taşıma imkanı ciddi biçimde daralır.

240. Günden Önce Atılacak Adımlar

1. Üç tarihi aynı takvime yazın: I-94’ün bitişi, 240. gün ve kotadan seçilen bir öğrenciyseniz 1 Nisan.
2. Dosyanız şartı sağladığı anda sorgu açın. I-129 için geçerli ölçüt çoğu formdan farklıdır; ayrıntıları servis talebi, Ombudsman ve kongre sorgusu rehberimizde bulabilirsiniz.
3. İşverenden premium processing kararını erkenden vermesini isteyin. Böylece ek belge talebine cevap vermek için zaman kalır.
4. Her sorguyu ve her sonucu kayda geçirin: maaşın kesileceği tarih, kaybedilen bir proje, eşinizin süresi dolmak üzere olan çalışma izni.

Mandamus Davası Ne Zaman Anlamlı?

Mandamus davası da APA davası da federal mahkemeden USCIS’e dilekçeyi onaylamasını değil, karara bağlamasını emretmesini ister. APA, ABD’nin İdari Usul Kanunu’dur (Administrative Procedure Act). Tek başına bir H-1B dilekçe gecikmesi yeterli değildir. Dava en çok şu durumda anlam kazanır: dosya yayımlanan sürenin çok ötesindedir, sorgular sonuç vermemiştir ve zararın 240. gün gibi somut bir tarihi vardır.

Dava tebliğ edildikten sonra hükümetin cevap vermek için genellikle 60 günü olur. Bu nedenle 240. günden birkaç hafta önce açılan bir dava, işi kurtarmak için geç kalabilir. Davanın nerede açılacağı da önemlidir. Bunun için mandamus davasının nerede açılacağını anlatan rehberimize bakabilirsiniz.

İşvereniniz Dava Açmak İstemiyorsa: Taşınabilirlik, Ek Süre ve Diğer Seçenekler

Dilekçeyi işveren verdiği için davayı da normalde işveren açar. Çalışanın tek başına dava açıp açamayacağı konusunda mahkemeler farklı görüşte. Bu ayrımı I-140 rehberimizde anlattık. İşveren harekete geçmediğinde çalışanın pratik seçenekleri çoğu zaman daha belirleyicidir.

H-1B Taşınabilirliğiyle Yeni İşverene Geçmek

Yeni işvereniniz sizin için işveren değişikliği dilekçesi verebilir. Taşınabilirlik kuralı sayesinde dilekçe verildiği anda yeni işte başlayabilirsiniz. İş birliği yapmayan bir işverenle çalışıyorsanız, takılmış bir uzatmadan çıkmanın en hızlı yolu çoğu zaman budur. Yeni dilekçenin mevcut kalış süresi bitmeden verilmesi gerekir ve ek sürenin bugün bu kadar önemli olmasının sebebi de budur. Mevcut uzatma da hala bekliyorsa, yeni dilekçe onun sonucuna bağlı kalır.

L-1, O-1 ve TN gibi diğer I-129 statülerinde benzer bir kural genellikle yoktur. Bu statülerde yeni işverenle çalışmaya başlamak için dilekçenin onaylanması beklenir.

H-4 Statüsündeki Aileniz Ne Olacak?

H-4 statüsündeki eş ve çocuklar kalış sürelerini genellikle Form I-539 ile uzatır. Statüleri, H-1B sahibinin dosyasına bağlıdır. H-4 uzatması için premium processing yoktur. Çalışma izni olan eşin ise ayrı bir takvimi vardır. 30 Ekim 2025 ve sonrasında yapılan yenileme başvurularında DHS eski kartı artık otomatik olarak uzatmıyor. Bu nedenle eşiniz, kartının süresi dolduğunda çalışmayı bırakmak zorunda kalabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

H-1B Uzatmam Beklerken Çalışmaya Devam Edebilir miyim?

Evet, aynı işveren için ve USCIS uzatmayı I-94’ünüzün süresi dolmadan teslim aldıysa. Bu hak, I-94 tarihinden itibaren en fazla 240 gün ya da ret kararına kadar sürer. Hangisi önce gelirse o geçerlidir.

I-129 Beklerken Türkiye’ye Gidebilir miyim?

Bekleyen bir statü değişikliği varken ABD’den çıkmak, USCIS’in bu talebi terk edilmiş saymasına yol açabilir. Dönüş için de genellikle geçerli bir vize gerekir. Bu da çoğu zaman İstanbul’da ya da Ankara’da vize başvurusu demektir. Bilet almadan önce avukatınıza danışın.

Dava Açtıktan Sonra USCIS I-129’umu Reddedebilir mi?

Evet. Mahkeme bir karar verilmesini emreder ve bu karar ret de olabilir. Ret sonrasında Form I-290B ile itiraz ya da yeniden inceleme talebi gibi seçenekler vardır. Bunları mandamus davası sonrası ret kararı rehberimizde anlattık.

I-129 İçin Açılan Mandamus Davası Ne Kadar Sürer?

Bu, mahkemeye ve dosyaya göre değişir. Hükümetin davaya cevap vermek için genellikle 60 günü vardır. Bu sürede neler olduğunu mandamus davası süreci rehberimizde bulabilirsiniz.

Dilekçem Onaylandı ama Vizem Konsoloslukta Bekliyor. Bu Yazı Beni İlgilendiriyor mu?

Hayır. Dilekçe onaylandıktan sonra konsolosluktaki bekleme Dışişleri Bakanlığı’nın alanına girer ve kendi kuralları vardır. Vize başvurunuz Ankara’da ya da İstanbul’da güvenlik incelemesinde bekliyorsa SAO ve TAL gecikmeleri rehberimize bakın.

I-129 Gecikmesinde Her Şey Tarihlere Bağlı

Bir I-129 gecikmesinin sonucu, dilekçenin gücünden çok tarihlere bağlıdır: I-94’ün bitişi, 240. gün ve öğrenciler için 1 Nisan. Gecikmeyi ilk hisseden çalışandır. Ama araçların çoğu işverenin elindedir.

Şu üç soruyu şimdi sorun: İşvereniniz hangi kutuyu işaretledi, korumanız hangi tarihte bitiyor ve dosya yayımlanan işlem süresini aştı mı? Sonraki adımın sorgu mu, premium processing mi, yeni bir işveren mi, yoksa dava mı olacağını bu cevaplar belirler. Dava seçeneği gündemdeyse, dava öncesi mandamus danışmanlığı rehberimiz hangi belgeleri getirmeniz gerektiğini anlatıyor.

Kaynaklar

1. USCIS Backlog Grows Even as Agency Gets Fewer Filings, American Immigration Council, 11 Eylül 2026.
2. I-129, Petition for a Nonimmigrant Worker, ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), form sürümü 17 Ocak 2025, erişim tarihi 29 Eylül 2026.
3. Handbook for Employers M-274, 7.7 Extensions of Stay for Other Nonimmigrant Categories, ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), erişim tarihi 29 Eylül 2026.
4. 8 CFR 274a.12, Classes of Aliens Authorized to Accept Employment, Elektronik Federal Düzenlemeler Kodu (eCFR), 16 Temmuz 2026 itibarıyla güncel.
5. 8 CFR 106.4, Premium Processing Service, Elektronik Federal Düzenlemeler Kodu (eCFR), erişim tarihi 29 Eylül 2026.
6. Executive Order 14431, Enhancing Program Integrity and Interagency Coordination in the Administration of the H-1B Nonimmigrant Visa Program, Beyaz Saray, 18 Eylül 2026.
7. Modernizing H-1B Requirements, Providing Flexibility in the F-1 Program, and Program Improvements Affecting Other Nonimmigrant Workers, Federal Register, 18 Aralık 2024.
8. Retention of EB-1, EB-2, and EB-3 Immigrant Workers and Program Improvements Affecting High-Skilled Nonimmigrant Workers, Federal Register, 18 Kasım 2016.
9. Eliminating the Discretionary 60-Day Grace Period, Federal Register, 11 Eylül 2026.
10. DHS Proposes Immigration Rule To End 60-Day H-1B Grace Period, Forbes, 11 Eylül 2026.
11. Removal of the Automatic Extension of Employment Authorization Documents, Federal Register, 30 Ekim 2025.
12. Treaty Countries, ABD Dışişleri Bakanlığı, erişim tarihi 29 Eylül 2026.